SELECT MENU

Tìm hiểu về ESOP – Employee Stock Ownership Plan

Lượt xem: 138 - Ngày:

Các doanh nghiệp niêm yết có thể phát hành cổ phiếu thưởng cho ban lãnh đạo hay nhân viên trong công ty, quá trình này gọi là ESOP, viết tắt của Employee Stock Ownership Plan. Có nhiều nhà đầu tư cho rằng ESOP là một điều tích cực để doanh nghiệp khiến cho nhân viên gắn bó hơn, nhưng không ít nhà đầu tư khi biết tin doanh nghiệp sắp phát hành ESOP vội bán ngay cổ phiếu của mình. Như vậy có thể thấy muốn hiểu rõ về ESOP không hề đơn giản. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem bản chất và tác động của ESOP ra sao.

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Bản chất của ESOP

ESOP viết tắt của Employee Stock Ownership Plan, dịch ra là kế hoạch thực hiện quyền sở hữu cổ phần cho người lao động. Đây là cách mà doanh nghiệp khiến cho những nhân viên trong công ty cũng đồng thời trở thành chủ sở hữu công ty. Có hai cách để nhân viên mua cổ phiếu của doanh nghiệp: một là mua trực tiếp từ công ty , hai là mua thông qua quá trình ESOP.

ESOP ra đời nhằm mục đích thưởng cho các nhân viên trong công ty. Tiêu chỉ để thưởng ESOP cho nhân viên có thể liên quan đế vị trị đảm nhiệm, hiệu quả trong công việc, thâm niên,… ESOP là phần thưởng được trao cho nhân viên xứng đáng với sự cống hiến của họ cho doanh nghiệp, để thúc đẩy họ làm việc hiệu quả hơn vì công ty ở đây cũng là một phần sở hữu của họ. ESOP là một sợi dây giữ chân những người tài tiếp tục gắn bó và cống hiến sức mình cho công ty, giúp các nhân viên cùng góp phần thúc đẩy phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh. Như vậy công ty sẽ ngày càng phát triển và lợi ích của cổ đông ngày càng tăng.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lợi dụng ESOP để phát hành thêm cổ phiếu dành cho ban quản lý với giá hời, gây hiện tượng pha loãng cổ phiếu, làm giảm lợi ích của các cổ đông. Mặc dù các doanh nghiệp thường ESOP bán cổ phiếu với thời hạn giao dịch. Ví dụ như cổ phiếu công ty XYZ có giá một cổ phiếu trên thị trường là 100,000 VNĐ, sau đó doanh nghiệp lại ESOP cho cán bộ nhân viên 1 triệu cổ phiếu với giá chỉ 10,000 VNĐ và thời gian để số cổ phiếu đó được giao dịch là 3 năm. Như vậy trên thị trường sẽ xuất hiện thêm 1 triệu nữa, và làm giá cổ phiếu giảm. Nhiều nhà đầu tư còn lo sợ những cán bộ nhân viên kia sau khi mua 1 triệu cổ giá 10,000 VNĐ sẽ lập tực bán ra để kiếm lời vì kiểu gì cũng có lãi, thế là thêm một lực cung nữa khiến giá cổ phiếu tiếp tục giảm. Nhưng còn thời hạn 3 năm khá xa và lượng cổ phiếu đó không được đem bán trên thị trường sao ?

Thực ra ban lãnh đạo thường cũng đã có nắm một số cổ phiếu của công ty rồi. Giả sử ông CEO đang nắm 2 triệu cổ phiếu của công ty tới hiện tại giá 100,000 VNĐ. Khi có ESOP ông mua thêm 1 triệu cổ phiếu ESOP nữa giá 10,000 VNĐ và bán đúng 1 triệu cổ phiếu trong 2 triệu cổ phiếu nắm giữ ngày trước. Như vậy ông ta vẫn có thể chốt lời 1 triệu cổ phiếu ESOP với giá thị trường mà không hề phạm luật không được giao dịch số cổ phiếu ESOP vừa mua. Tất nhiên kết quả là ông CEO vẫn nắm 2 triệu cổ phiếu và giữ nguyên tỉ lệ biểu quyết của mình trong công ty.

Trường hợp khác là ông CEO chỉ bán trong 500,000 cổ phiếu đó và họ có 2.5 triệu cổ phần. Như vậy quyền lực biểu quyết của CEO tăng lên vào đại hội cổ đông. Và nếu ESOP nhiều lần càng ngày những người được ESOP sẽ càng có nhiều quyền quyết định về doanh nghiệp, và họ sẽ lại càng bỏ phiếu ESOP, tăng lương thưởng qua mỗi năm để tăng lợi ích của mình. Nếu cứ kéo dài chính các cổ đông ban đầu sẽ mất đi các quyền lợi và cả chính công ty của mình.

ESOP nếu bị biến tướng dần sẽ trở thành cách để ban quản lý rút ruột công ty, lấy đi từng chút một tiền của cổ đông cho vào túi riêng của mình.

Bên cạnh đó, nếu ESOP đi với các yêu cầu đặt ra là ban lãnh đạo phải làm ra doanh thu, lợi nhuận cao những cán bộ quản lý này vì muốn được hưởng ESOP sẽ có xu hướng mạo hiểm hơn, thực hiện những dự án rủi ro đem lại lợi nhuận cao, và có thể gây ảnh hưởng tới tình hình tài chính của công ty.

Túm lại, ESOP thực ra không chỉ là một món quà tuyệt vời mà đôi khi lại là những cạm bẫy đối với các nhà đầu tư, với các cổ đông của doanh nghiệp. Nên khi đọc được tin ESOP tốt nhất là chúng ta nên tỉnh táo, nghiên cứu lại quá khứ ESOP của doanh nghiệp, các hành động của ban lãnh đạo sau khi ESOP ra sao, xem phần lớn ESOP có được chia đều cho các nhân viên hay chỉ thuộc một nhóm nhỏ ? ,…. Để từ đó có những quyết định sáng suốt.

BÌNH LUẬN()

Bài viết mới đăng

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

TƯ VẤN CHỨNG KHOÁN

Tầng 21 Tòa nhà VCCI 09 Đào Duy Anh, Đống Đa, Hà Nội.

0916 766 323

dautuphatdat@gmail.com | 0916 766 323

Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Đức Hùng

Bản quyền thuộc về Đầu Tư Phát Đạt

0916 766 323